Twee, drie violen, een cello en een piano die om elkaar heen klagen, zoals alleen de Russische componist Dmitri Sjostakovitsj het heeft kunnen schrijven en verklanken. Ze verbeelden, denk ik, de eenzaamheid van Rusland, van de steppe, de toendra, van het individu. Dikwijls weergegeven met een solitaire boom in de vlakte, een eenzame berkenboom. De witte stam, de donkere nacht.
Tegenwoordig zie je in moderne vormgeving van de tuinen overal berkenboompjes gebruikt, witte stammetjes dicht bij elkaar, in een bosje, een groepje, een rijtje. Dat is dan mooi decoratief. Maar eigenlijk, zeker met de muziek van Sjostakovitsj op de achtergrond is het een groepje krijgsgevangenen die eenzaam bij elkaar geklit hun lot ondergaan. Maar geen mens die daar aan denkt.
Bij het opzoeken van iets in een map met notities, viel er een briefje op de grond. Aarzelend raapte ik het papiertje van de grond en begon te lezen. Ik werd blij dat ik dit ooit had geschreven, zodat het nu weer in mijn hoofd kon terugkomen. Het ging om een boek: Landschap en Wereldbeeld van Boudewijn Bakker. Dit is wat ik schreef:
"Na het ademloos en gefascineerd lezen van dit boek ben ik een paar dagen boos geweest op mezelf. Ik nam het mezelf kwalijk dat ik voor dit onderwerp nooit interesse had getoond. Hoeveel schilderijen van oude meesters zijn er niet aan mijn netvlies voorbijgekomen? Waarom heb ik nooit de vraag gesteld: Wat betekenden die landschapsschilderijen in die tijd? Waarom zijn ze op die manier geschilderd? Wat was hun symbolische, allegorische of geestelijke of verhalende verwijzing? Neen, ik keek er alleen maar naar en aanvaardde. Ons tekort is gebrek aan kennis van de context, schreef Kees Fens in zijn recensie over dit boek, waarin hij opmerkte het ademloos te hebben gelezen. Dat maakte mij iets minder boos op mijzelf, als zelfs zulk een oude Meester toegeeft dat hij het niet wist. De wetenschap dat dit boek als proefschrift werd verdedigd aan de Vrije Universiteit Amsterdam gaf ook wat troost. En het feit dat Bakker promoveerde op de dag van zijn 65ste  verjaardag. Het moet hem jaren en jaren van studie en geduld hebben gekost om dit werk rond te krijgen.
In zijn boek onderzoekt Bakker hoe er in de vijftiende, zestiende en zeventiende eeuw werd gedacht over de natuur en over de plaats van de mens en kunstenaar daarin. Een belangrijk kenmerk was toen dat alle zichtbare dingen als teken, symbool of gelijkenis verwezen naar andere (zichtbare of onzichtbare) dingen, en zo, naast de bijbel, een onuitputtelijk reservoir van geloofswaarheden en levenswijsheden vormden. Volgens de traditionele opvatting was het de taak van de schilder om deze kennis in picturale vorm zichtbaar te maken voor het publiek - vaak ook in de vorm van een panoramisch, quasi-wereldomvattend wereldlandschap. Het geschilderde landschap, op die manier bekeken, toonde dus veel meer inhoud heeft dan men gewoonlijk aanneemt."
Een papiertje om voor altijd te bewaren.
Hoe begin je aan een weblog? Door te beginnen (denk aan Confucius: elke reis begint met een eerste stap). Er hoeft geen ouverture of entree. Gewoon beginnen. Toch is het iets dat een deel van de dag gaat bepalen.
Elke dag opnieuw. Elke dag? Ja. Jij durft. Ga je dat volhouden? Wil je dat wel? Kun je dat?
Ik spreek hierbij een ding af: het gaat altijd over ontwerpen, tuinen, bomen of planten. En datgene wat er direct bij hoort.
Dus geen politiek, geen sociale beschouwingen, geen kritiek op de regering, geen oplossingen voor de wereldproblemen. En het is niet de bedoeling de lezer te overtuigen.
Alleen informeren met af en toe een reflectie erbij. Dat is de filosofische grondslag. Geen kunstgeschiedenis, geen historische essays, alleen genieten.
Hopelijk lezen jullie mee.
Het moment is wel interessant, want vanaf morgen staat een reeks van boeiende dagen op het programma. Morgen een Open Lesdag, met een groep ontwerpers en/of hoveniers die ik niet ken en die interesse hebben in de cursussen van het instituut. Hetgeen me telkens weer energie geeft, dat zij morgenvroeg het land doorrijden om naar een lesdag te komen en mee te doen.
Woensdag start de nieuwe cursusreeks van en met Sanne Horn, over 'Ontwerpen met beplanting'. Telkens spannend zo'n nieuwe reeks, met dagelijks overleg en e-mails die heen en weer vliegen. Gelukkig is het aantal deelnemers volgeboekt.
Donderdag dan weer iets heel anders. Dan gaan we 'repeteren' voor de Stand Up Plant Show die begin februari 2017 zal plaatsvinden en waar een 16-tal ontwerpers aan meewerken. Zij komen allemaal op een eigen manier een plant belichten. Met een cabareteske manier van opzet. Beetje á la Meneer Vermeer in Het kantinegesprek. Wie weet zitten er wel boeiende opvolgers bij? Het zal in elk geval lachen worden en ik mag de deelnemers een beetje helpen met ze te regisseren. In de avond hebben we dan een bijeenkomst van een aantal leden van Het Bureau.
Ik zal proberen er zo goed mogelijk verslag van te geven. Al is het nog een beetje uitzoeken hoe veel, hoe lang, hoe gedetailleerd, hoe informatief. Maar daar komen we wel achter, als ik van jullie hoor of het interessant genoeg was om helemaal uit te lezen. Hetgeen spannend wordt in deze tijd van twitterberichten en facebookfoto’s. Terug de macht aan de ‘longread’.